Osnovni razlozi za donošenje ovog zakona, odnosno ciljevi koji se ovim zakonom postižu, prema predlagaču, jesu dalje usklađivanje nacionalnog poreskog zakonodavstva sa pravnim tekovinama Evropske unije.

Prva dopuna odnosi se na prihode od dividendi i udela u dobiti, a propisuje da kada ove prihodi ostvari poreski obveznik države članice EU od rezidentnog obveznika (ili obratno), oni ne ulaze u poresku osnovicu.

U cilju usklađivanja sa propisima o državnoj pomoći brisana je odredba prema kojoj prihodi davaoca koncesije u skladu sa ugovorom o koncesiji, nastali po osnovu prenosa nenovčane imovine bez naknade koji je, u postupku realizacije ugovora o koncesiji, izvršio privatni partner, odnosno društvo za posebne namene u smislu propisa kojima se uređuje javno-privatno partnerstvo, ne ulaze u poresku osnovicu u poreskom periodu u kom su iskazani pod uslovom da procenjena vrednost koncesije iznosi najmanje 50 miliona evra.

Iz istog razloga brisana je i odredba po kojoj kapitalni dobici ostvareni prodajom digitalne imovine ne ulaze u poresku osnovicu, ukoliko su novčana sredstva od te prodaje uložena u tom poreskom periodu u osnovni kapital rezidentnog obveznika, odnosno investicionog fonda osnovanog u skladu sa propisima kojima se uređuju investicioni fondovi, a čiji se centar poslovnih, odnosno investicionih aktivnosti nalazi na teritoriji Republike, kao i odredba po kojoj kapitalni gubici nastali prodajom digitalne imovine ne mogu se prebijati sa kapitalnim dobicima u navedenom slučaju.

Uvedene su nove odredbe koje uređuju poreski tretman spajanja, podela, delimičnih podela, prenosa imovine i zamene akcija privrednih društava iz različitih država članica EU, kao i prenosa sedišta evropskog privrednog društva ili evropske zadruge iz jedne države članice u drugu državu članicu.

Definišu se uslovi pod kojima se privredno društvo smatra rezidentom države članice EU kod prekograničnih statusnih promena.

Ove odredbe definišu pojmove spajanje, podelu, delimičnu podelu, prenos imovine, zamenu akcija ili udela za potrebe ovog zakona (statusne promene) kao i pojmove društvo prenosilac, preuzeto društvo, društvo sticalac, poslovna celina i prenos sedišta.

Način obračuna rezervi propisan je kao razlike između fer i poreske vrednosti prenesene imovine.

Kod prenosa imovine reguliše se poreski tretman kapitalnih dobitaka i gubitaka pri ovakvom prenosu.

Uređuje se preuzimanje rezervisanja, poreskih gubitaka i način daljeg vrednovanja imovine nakon prenosa.

Kod spajanja i podele reguliše se poreski tretman kapitalnih vrednosti pri ovim prekograničnim procesima.

Definiše se i poreski tretman kapitalnih dobitaka ili gubitaka koje društvo preuzimalac ostvari ukoliko već poseduje udeo u kapitalu društva koje se prenosi, pri čemu se poresko oslobođenje neće primenjivati u slučajevima kada društvo preuzimalac ima manje od 10% vlasničkog udela u kapitalu društva koje se prenosi.

Uređuje se poreski tretman u situacijama kada statusne promene ili prenos imovine uključuju poslovnu jedinicu lociranu u drugoj državi članici i poreski tretman prekograničnog prenosa sedišta evropskog privrednog društva (CE) ili evropske zadruge (SCE). Prenos sedišta iz Republike Srbije u drugu državu članicu EU ili obrnuto ne dovodi do oporezivanja dobitaka ostvarenih od imovine i obaveza u državi iz koje se sedište prenosi.

Predviđena su i rešenja u vezi sa zaštitom od zloupotreba i izbegavanja plaćanja poreskih obaveza kroz prekogranične poslovne procese.

Brisane odredbe u delu koji uređuje poresku stopu kojima je bila propisana obaveza, za rezidentno pravno lice koje otkupljuje sekundarne sirovine i otpad, da prilikom isplate naknade obračuna i plati porez po odbitku po stopi od 1% od iznosa bruto naknade, a cilj je dovođenje domaćih prerađivača otpada u jednak položaj u odnosu na prerađivače iz inostranstva.

Određene izmene se primenjuju od dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji, dok se druge izmene primenjuju od 1. januara 2027. god, odnosno od 1. januara 2028. god.

Poreska uprava u Biltenu CVPO, br. 3/26 iz oktobra 2026. god, između ostalog, navodi sledeće:

„Primena od 1. januara 2027. godine:

Ukidanje poreskih olakšica za koncesije

Do izmene zakona, prihodi obveznika koji je davalac koncesije, nastali po osnovu prenosa nenovčane imovine bez naknade koji je, u postupku realizacije ugovora o koncesiji, izvršio privatni partner, odnosno društvo za posebne namene u smislu propisa kojima se uređuje javno-privatno partnerstvo, mogli su biti izuzeti iz poreske osnovice, pod uslovom da procenjena vrednost koncesije iznosi najmanje 50 miliona evra.

Takođe, kapitalni dobici nastali po osnovu prenosa nepokretnosti davaocu koncesije koji je izvršio privatni partner u postupku realizacije ugovora o koncesiji nisu ulazili u poresku osnovicu privatnog partnera, pod istim uslovom u pogledu minimalne procenjene vrednosti koncesije.

Navedene poreske olakšice su izmenama Zakona ukinute brisanjem članova 25a i 30a.

Ukidanje poreza po odbitku na naknade za sekundarne sirovine i otpad

U delu Zakona koji se odnosi na poresku stopu, brisani su stavovi 15. i 16. člana 40.

Brisanjem ovih odredaba ukinuta je obaveza rezidentnog pravnog lica koje otkupljuje sekundarne sirovine i otpad od rezidentnog, odnosno nerezidentnog pravnog lica, da prilikom isplate naknade:

– obračuna porez po odbitku po stopi od 1% od iznosa naknade;

– obustavi i uplati obračunati porez na propisani račun;

– podnese poresku prijavu nadležnom poreskom organu u roku propisanom Zakonom.

Na ovaj način prestaje posebna obaveza obračuna i plaćanja poreza po odbitku po stopi od 1% na navedene naknade.

Ukidanje poreskog kredita za ulaganje u novoosnovana društva koja obavljaju inovacionu delatnost

Ukinut je poreski kredit po osnovu ulaganja u povećanje kapitala novoosnovanog privrednog društva koje obavlja inovacionu delatnost, propisan članom 50j Zakona.

Međutim, za poreske obveznike koji su već ispunili uslove za korišćenje ovog poreskog podsticaja predviđen je prelazni period.

Naime, poreskim obveznicima koji su ispunili uslove za korišćenje poreskog podsticaja iz člana 50j Zakona o porezu na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS“, br. 25/01,…,94/24) omogućeno je da propisane uslove ispune najkasnije do 31. decembra 2026. godine, odnosno do poslednjeg dana poreskog perioda koji počinje u 2026. godini.

Primena od 1. januara 2028. godine:

Ukidanje poreskog podsticaja po osnovu ulaganja u osnovna sredstva

Ukinut je poreski podsticaj po osnovu ulaganja u osnovna sredstva iz člana 50a Zakona.

I u ovom slučaju propisan je prelazni period. Poreskim obveznicima omogućeno je da uslove za ostvarivanje prava na ovaj poreski podsticaj ispune do kraja 2027. godine, odnosno do poslednjeg dana poreskog perioda koji počinje u 2027. godini.

Na taj način poreskim obveznicima koji do navedenog roka ispune propisane uslove ostaje mogućnost ostvarivanja prava na poresko oslobođenje u periodu od deset godina, u skladu sa uslovima propisanim Zakonom.

Izmene čija je primena vezana za pristupanje Republike Srbije Evropskoj uniji

S obzirom na to da je primena pojedinih odredaba ovog zakona vezana za pristupanje Republike Srbije Evropskoj uniji, odnosno da će se te odredbe primenjivati od dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji, ovim tekstom nisu detaljnije obrađene.

Za poreske obveznike je, međutim, važno imati u vidu da Zakon sadrži i izmene čija primena nije vezana za 1. januar 2027. ili 1. januar 2028. godine, već za budući datum pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji.

Stoga je prilikom primene novih pravila potrebno voditi računa ne samo o datumu stupanja Zakona na snagu već i o posebno propisanim datumima početka primene pojedinačnih odredaba.“